آندوسکوپی (Endoscopy) یک روش پزشکی غیر تهاجمی است که به پزشکان اجازه میدهد به طور مستقیم به داخل اعضای بدن دسترسی پیدا کرده و آنها را بررسی کنند. این روش با استفاده از دستگاهی به نام آندوسکوپ انجام میشود که یک لوله نازک و انعطافپذیر مجهز به دوربین و منبع نور است. Endoscopy انواع مختلفی دارد که هر کدام از آنها برای بررسی نواحی خاصی از بدن طراحی شدهاند.
از آندوسکوپی برای چه استفاده می شود؟ (فواید آندوسکوپی چیست؟)
از آندوسکوپی در بیشتر اوقات برای تشخیص و گاهی اوقات برای درمان بیماری های دستگاه گوارش استفاده میشود. اما بهطورکلی کاربرد این دستگاه به شرح زیر است:
-
بررسی علائم: آندوسکوپی به پزشک کمک میکند تا مشخص کند چه چیزی باعث علائم و نشانههای گوارشی همچون تهوع، استفراغ، شکم درد، مشکل در بلع و خونریزی گوارشی میشود.
-
تشخیص بیماری: برخی مواقع از آندوسکوپی برای تهیه بیوپسی (نمونه برداری از بافت) جهت آزمایشها و شرایطی مانند کمخونی، خونریزی، بیماری های التهابی روده، اسهال و یا سرطانهای دستگاه گوارش استفاده میکنند.
-
درمان: دستگاه آندوسکوپ میتواند به ابزارهای خاصی مجهز شود و برای درمانهایی مانند سوزاندن رگ خونریزی کننده برای توقف خونریزی، گشاد کردن مری باریک، بریدن پولیپ یا برداشتن یک جسم خارجی استفاده شود (پولیپ چیست؟ نوعی توده سلولی خوش خیم در بدن است).
همانطور که اشاره کردیم آندوسکوپی میتواند با دیگر روشهای تشخیصی همچون سونوگرافی ترکیب شود. برای مثال، برخی مواقع یک پروب اولتراسوند به آندوسکوپ متصل میشود تا تصاویر تخصصی از دیواره مری و معده تهیه شود. سونوگرافی آندوسکوپی همچنین ممکن است به پزشک شما کمک کند تا تصاویری از اندامهای غیرقابل دسترس مانند پانکراس شما ایجاد کند.
آندوسکوپی برای تشخیص چه بیماری هایی استفاده می شود؟
مشکلات شایع گوارشی عمدهترین بیماریهایی هستند که توسط آندوسکوپی مورد بررسی قرار میگیرند. در ادامه این بیماریها را بررسی خواهیم کرد:
|
انواع بیماریهای گوارشی |
توضیحات |
|
بیماریهای التهابی روده |
بیماری های التهابی روده (IBD) گروهی از اختلالات رودهای که باعث التهاب طولانی مدت دستگاه گوارش میشوند شامل بیماری کولیت اولسراتیو و بیماری کرون. |
|
سندروم روده تحریک پذیر |
سندروم روده تحریک پذیر یا IBS نوعی اختلال دستگاه گوارش است و باعث ایجاد علائمی مانند درد مکرر شکم، اسهال و یبوست میشود. معمولا از آندوسکوپی برای این بیماری استفاده نمیشود، اما در برخی موارد برای رد سایر علتهای احتمالی برای علائم بیمار استفاده میشود. |
|
زخم معده |
اندوسکپی برای تشخیص روش درمان زخم معده (دراثر عفونت با باکتری معده) انجام میشود. |
|
پانکراتیت |
پانکراتیت یعنی التهاب پانکراس یا همان لوزالمعده؛ بهطورکلی اگر شما علائمی همچون اسهال، استفراغ، تب، تورم شکم و ضربان قلب بالا داشته باشید، ممکن است از آندوسکوپی برای تشخیص پانکراتیت استفاده کنند. |
|
بیماری رفلاکس معده به مری |
رفلاکس معده یعنی بازگشت محتویات و اسید معده به مری؛ اگر علائمی مانند حالت تهوع، درد قفسه سینه، سرفه مزمن، بوی بد دهان و درد در هنگام بلع را داشته باشید، ممکن است از آندوسکوپی برای تایید بیماری استفاده کنند. |
|
فتق هیاتال |
معده شما زیر دیافراگم است، اما در افراد مبتلا به فتق هیاتال، بخشی از معده از طریق عضله به سمت بالا حرکت میکند. اگر علائمی همچون سوزش سر دل و مشکل در آروغ زدن دارید، از آندوسکوپی برای تشخیص علت ایجاد علائم استفاده خواهد شد. |
|
سرطان دستگاه گوارش |
معمولا از آندوسکوپی فوقانی برای تشخیص سرطان دستگاه گوارش استفاده میکنند. در طول آزمایش از یک برس مخصوص برای تهیه بیوپسی از سلولها استفاده میشود. |
آمادگیهای قبل از آندوسکوپی
بهطور کلی ۴ تا ۶ ساعت قبل از آندوسکوپی نباید هیچ غذایی میل کرد و باد معده کاملاً خالی باشد اما تا ۲ ساعت قبل از آن خوردن آب بلامانع است. قبل از آندوسکوپی در مورد تمام داروها و مکملهایی که مصرف میکنید با پزشک خود مشورت کنید. اگر از داروهای رقیق کننده خون استفاده میکنید، احتمالاً پزشک توصیه میکند در روزهای قبل از آندوسکوپی مصرف آن را قطع کنید؛ زیرا برخی اقدامات در طی آندوسکوپی خطر خونریزی را افزایش میدهد. اگر شرایط مزمن مانند دیابت، بیماری قلبی یا فشار خون بالا دارید، با پزشک مشورت نمایید. امکان دارد پزشک برای شما آرام بخش تجویز کند که در این صورت برای همراهی خود تا منزل بعد از آندوسکپی باید یک همراه با خود داشته باشید
بعد از آندوسکوپی
بهطور کلی ۴ تا ۶ ساعت قبل از آندوسکوپی نباید هیچ غذایی میل کرد و باد معده کاملاً خالی باشد اما تا ۲ ساعت قبل از آن خوردن آب بلامانع است. قبل از آندوسکوپی در مورد تمام داروها و مکملهایی که مصرف میکنید با پزشک خود مشورت کنید. اگر از داروهای رقیق کننده خون استفاده میکنید، احتمالاً پزشک توصیه میکند در روزهای قبل از آندوسکوپی مصرف آن را قطع کنید؛ زیرا برخی اقدامات در طی آندوسکوپی خطر خونریزی را افزایش میدهد. اگر شرایط مزمن مانند دیابت، بیماری قلبی یا فشار خون بالا دارید، با پزشک مشورت نمایید. امکان دارد پزشک برای شما آرام بخش تجویز کند که در این صورت برای همراهی خود تا منزل بعد از آندوسکپی باید یک همراه با خود داشته باشید